Stanisław Wyspiański
nota biograficzna

(ur. 1869 Kraków, zm. 1907 Kraków)
Poeta, malarz, autor dramatów, scenograf.
Syn rzeźbiarza Franciszka i Marii z Rogowskich.
Ukończył szkoły w Krakowie (1875-79 Szkołę Ćwiczeń przy Seminarium Nauczycielskim, 1879-87 gimnazjum Św. Anny).
Przyjaźnił się z J. Mehofferem, H. Opieńskim i S. Estreicherem.

Już w latach szkolnych ujawniły się jego uzdolnienia plastyczne (pierwsze datowane rysunki z 1879), a także zainteresowania teatrem (1880/81 - samodzielnie skomponowany teatr kukiełkowy, zainteresowanie Szekspirem; 1882 założył kółko dramatyczne, do którego należeli J. Mehoffer, H. Opieński, S.Estreicher, L.Rydel). Już w 1884 uczęszczał na Oddział Rysunków Szkoły Sztuk Pięknych do F.Cynka, W. Łuszczkiewicza i J. Matejki, który w latach 1889-90 zaangażował go wraz z J. Mehofferem do współpracy przy polichromii Kościoła Mariackiego).

W tym samym roku zapisał się na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego, uczęszczając na wykłady i seminaria z historii, historii sztuki i literatury. W latach 1888-89 odbył dwie podróże inwentaryzacyjno-artystyczne po Kielecczyźnie i Podkarpaciu pod kierunkiem prof. S.Tomkowicza.W tym samym roku zapisał się na Wydział Filozoficzny Uniwersytetu Jagiellońskiego, uczęszczając na wykłady i seminaria z historii, historii sztuki i literatury. W latach 1888-89 odbył dwie podróże inwentaryzacyjno-artystyczne po Kielecczyźnie i Podkarpaciu pod kierunkiem prof. S.Tomkowicza.

W 1890 za radą K.Stryjeńskiego odbył większą podróż po Europie: Włochy, Szwajcaria, Francja, Niemcy, Praga. W latach 1891-94 przebywał w Paryżu, gdzie uczęszczał do Academie des Beaux-Arts i Academie Colarossi. W 1897 był jednym z członków-założycieli Towarzystwa Artystów Polskich "Sztuka", a także objął kierownictwo artystyczne pisma prowadzonego przez S.Przybyszewskiego "Życie". W 1902 został członkiem i uczestnikiem wystaw Towarzystwa "Polska Sztuka Stosowana", w tymże roku został powołany na docenta w katedrze malarstwa religijnego w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych.

W 1905 został wybrany do rady miejskiej Krakowa. Był laureatem nagrody artystycznej Akademii Umiejętności fundacji P.Barczewskiego: 1901 - za kartony witraży wawelskich, 1905 - za cykl pejzaży z Kopcem Kościuszki. W 1905 został wybrany do rady miejskiej Krakowa. Był laureatem nagrody artystycznej Akademii Umiejętności fundacji P.Barczewskiego: 1901 - za kartony witraży wawelskich, 1905 - za cykl pejzaży z Kopcem Kościuszki.

Najwybitniejszy dramatopisarz epoki Młodej Polski, jedna z najważniejszych indywidualności tamtych lat. Nie można zapomnieć także o jego twórczości malarskiej. Wyspiański obok monumentalnych dzieł tworzył kameralne, pastelowe, o dekoracyjnej, falistej linii portrety dzieci, żony, przyjaciół. Ostatnim akordem twórczości malarskiej genialnego twórcy był cykl widoków na Kopiec Kościuszki, utrwalony w różnych porach roku i w różnych nastrojach umierającego twórcy.

Żona artysty z synkiem Stasiem

Żona artysty z synkiem Stasiem, 1905
(Muzeum Górnośląskie w Bytomiu)

Widok z okna pracowni na kopiec Kościuszki

Widok z okna pracowni na kopiec Kościuszki, 1905
(Muzeum Narodowe w Krakowie)

Motyw zimowy

Motyw zimowy, 1905
(Muzeum Narodowe w Krakowie)

Macierzyństwo

Macierzyństwo, 1902
(Muzeum Narodowe w Krakowie)

Widok na Kopiec Kościuszki

Widok na Kopiec Kościuszki